πρώτη εικόνα

(Ενσωματώνουμε εδώ το κεφάλαιο “επίπεδα συνειδητότητας” (σελ 18-20 στο εγχειρίδιο). Το υπόλοιπο κεφάλαιο είναι πρόσφατη αναδιατύπωση και προσθήκη στην ύλη μας και δεν υπάρχει στο εγχειρίδιο.)

μνημονικά: ΕΜ, ΣΚΑΟ , ΞυΛΕΔ

περιεχόμενα

• παρατήρηση (ΕΜ, ΣΚΑΟ)
• επίπεδο συνειδητότητας (ΞυΛΕΔ)
  • βήματα για να καταλάβουμε το επίπεδο συνειδητότητας:
  • τεχνικές πρόκλησης επίπονου ερεθίσματος

---

Ήδη πριν την οποιαδήποτε επαφή για παροχή πρώτων βοηθειών, η αξιολόγηση ξεκινάει από μία πρώτη εικόνα του ατόμου που υποπτευόμαστε ότι χρειάζεται βοήθεια ή που με οποιονδήποτε τρόπο καλούμαστε να βοηθήσουμε.
Θυμόμαστε: σαν γενικός κανόνας στις πρώτες βοήθειες ισχύει ότι συνεχώς προσέχουμε το περιβάλλον και τους πιθανούς τρόπους τραυματισμού.

Σε αυτό το επίπεδο αξιολόγησης, σκοπός μας είναι να παρατηρήσουμε την κατάσταση του ατόμου και να εκτιμήσουμε το επίπεδο συνειδητότητάς του.

παρατήρηση

μνημονικό: ΕΜ, ΣΚΑΟ:
Εμφανή τραύματα. Μηχανισμός τραυματισμού.
Στάση-Κίνηση-Αναπνοή-Ομιλία.

Εμφανή τραύματα. Κοιτάμε για αιμορραγίες, πληγές, εγκαύματα, ορθοπαιδικά.

Μηχανισμός τραυματισμού. Λαμβάνουμε υπόψη τον πιθανό τρόπο τραυματισμού, αν είδαμε τον τραυματισμό να συμβαίνει ή το περιβάλλον/ τα γεγονότα τον υποδηλώνουν.
π.χ. πτώση, χτύπημα με αμβλύ αντικείμενο, κόψιμο ή κάρφωμα με αιχμηρό αντικείμενο, τροχαίο, γκλοπ, ποδοπάτημα, ευθεία βολή δακρυγόνου/ κρότου λάμψης κλπ.

Στάση-Κίνηση. Παρατηρούμε την στάση του σώματος και το πώς κινείται το άτομο. Παραπατάει; Κουτσαίνει; Μοιάζει να πονάει; Να ζαλίζεται;

Αναπνοή-Ομιλία. Παρατηρούμε αν το άτομο αναπνάει και μιλάει κανονικά ή αν φαίνεται να υπάρχει κάποια δυσκολία. Η φωνή βγαίνει δύσκολα; Βήχει; Δυσκολεύεται να ανασάνει;

Μέσα από την απλή παρατήρηση μπορούμε να αποκλείσουμε ότι το άτομο βρίσκεται σε μία σοβαρή και επείγουσα κατάσταση που εμπίπτει στα MABC, αν:

• δεν υπάρχουν σημάδια μαζική αιμορραγίας (πίδακες αίματος, λίμνες αίματος στο πάτωμα)
• το άτομο έχει τις αισθήσεις του, ανασαίνει και μιλάει κανονικά και δεν παραπαίει

Αν υπάρχουν εμφανή MABC, αντιμετωπίζουμε αμέσως! Και μετά ή ταυτόχρονα ρωτάμε το άτομο/ τα γύρω άτομα για να πάρουμε πληροφορίες ιστορικού.
Αν υπάρχει εμαφνές DE, επίσης αντιμετωπίζουμε και ταυτόχρονα κάνουμε βασική αξιολόγηση και ρωτάμε ερωτήσεις ιστορικού.

επίπεδο συνειδητότητας

μνημονικό ΞυΛΕΔ:
Ξυ – Ξύπνιο (σε εγρήγορση)
Λ – Ανταποκρίνεται σε λεκτικά-φωνητικά ερεθίσματα
Ε – Ανταποκρίνεται σε επίπονα ερεθίσματα
Δ – Δεν ανταποκρίνεται

Το επίπεδο συνειδητότητας (level of consciousness – LOC) είναι μία ένδειξη εγκεφαλικής λειτουργίας και νοητικής κατάστασης.

Η εγκεφαλική λειτουργία μπορεί να έχει επηρεαστεί για πολλούς λόγους, συμπεριλαμβανομένου του πρηξίματος του εγκεφάλου από τραύμα, μη επαρκή οξυγόνωση, πολύ κρύο ή πολλή ζέστη, χαμηλά ή υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, ή και από άλλους παράγοντες.

βήματα για να καταλάβουμε το επίπεδο συνειδητότητας:

1. Μιλάμε στο άτομο.
2. Αν το άτομο δεν ανταποκρίνεται στην φωνή μας -> φωνάζουμε.
3. Αν δεν ανταποκρίνεται στις φωνές μας -> το πιάνουμε στο μπράτσο/ στον ώμο, ή και στα δύο μπράτσα/ώμους (προσέχοντας για τυχόν τραυματισμούς) και το ταρακουνάμε.
   • Το άτομο μπορεί να είναι προσωρινά ή μόνιμα κωφό, ταραγμένο ή ζαλισμένο. Αν ανταποκρίθηκε σε οποιοδήποτε από τα τρία πρώτα βήματα, ή αν ήταν λυπόθυμο και ανέκτησε μόνιμα τις αισθήσεις του, θεωρούμε ότι είναι σε εγρήγορση.
4. Αν δεν ανταποκρίνεται ούτε σε φωνές ούτε στο ταρακούνημα -> προκαλούμε πόνο (χωρίς τραυματισμό). Για τεχνικές πρόκλησης επίπονου ερεθίσματος, βλέπε παρακάτω.
   • Ανταπόκριση είναι οποιοσδήποτε ήχος ή μουγκρητό, άνοιγμα
     των ματιών ή κίνηση του σώματος.
5. Το άτομο θεωρείται πως δεν έχει τις αισθήσεις του αν δεν ανταποκρίνεται ούτε σε ερεθίσματα πόνου.
6. Αν το άτομο έχει επίπεδο συνειδητότητας χαμηλότερο από Ξυ, σημειώνουμε την ώρα και το επίπεδο (Λ, Ε ή Δ).

τεχνικές πρόκλησης επίπονου ερεθίσματος

Το ερέθισμα πόνου πρέπει να διαρκέσει για 5 με 10 δευτερόλεπτα, με αυξανόμενη δύναμη, μέχρι το άτομο να ανταποκριθεί.

Ανταπόκριση είναι οποιοσδήποτε ήχος ή μουγκρητό, άνοιγμα
των ματιών ή κίνηση του σώματος.

Ζούληγμα του τραπεζοειδούς. Ο τραπεζοειδής είναι ο μυς που συνδέει τους ώμους με τον λαιμό. Χρησιμοποιούμε το χέρι μας για να ασκήσουμε πίεση και να στρίψουμε το πάνω μέρος του τραπεζοειδούς.

Πίεση του νεύρου της κάτω γνάθου. Το νεύρο αυτό ακολουθεί την κάτω γνάθο (κάτω σαγόνι). Χρησιμοποιούμε τον αντίχειρά μας για να ασκήσουμε πίεση ακριβώς κάτω από την άρθρωση της γνάθου.

Τρίψιμο του στέρνου. Κάνουμε το χέρι γροθιά και τρίβουμε το κόκαλο του στέρνου (στο κέντρο του στήθους).